+86-29-88453375
Ewaka-Amawulire-

Okwesiima

Enkozesa Y'omuddo gw'omu nnyanja mu bujjanjabi n'endya: Eddagala mu nnyanja

Apr 19, 2022

Ebintu eby’obutonde abantu babikozesezza okujjanjaba endwadde okuva abantu lwe baatandika. Olw’okuzuula ebifo eby’edda eby’omu Neanderthal, ebiwandiiko ebikwata ku nkozesa y’ebimera eby’eddagala bizuuliddwa omulundi ogusoose. Ebiwandiiko ebyasooka eby’eddagala ly’ebimera byasangibwa mu Mesopotamia, nga byava mu mwaka gwa 2600 BC. Mu kiseera kino ebimera bingi bye bikozesebwa okujjanjaba endwadde ng’okuzimba, ssennyiga, n’omusujja.

Wabula mu myaka gya 1970 enkulaakulana ennene yakolebwa mu kukozesa obuwangwa bw’ebiwuka ebiyitibwa algal cultures okukola langi, ebirungo ebiyamba emmere ne vitamiini mu makolero g’eddagala.

Ebiwuka ebiyitibwa algae nsibuko ya mmere ey’enjawulo n’ebintu ebiramu mu makolero. Okugeza, chlorophyll kintu kikulu nnyo mu by’eddagala era kikola kinene mu kujjanjaba endwadde z’ekibumba n’endwadde z’amabwa olw’obusobozi bwayo obw’okukola chelating. Okunoonyereza okuliwo era kukkiriza nti chlorophyll n’ebivaamu birina emirimu gy’okuziyiza obuwuka obuleeta obulwadde, anti-mutagenic ne anti-tumor.

Agar kirungo ekizimba omubiri ekikolebwa mu muddo gw’omu nnyanja era nga kikozesebwa mu kukola empeke, kkapu, ebizigo ebirongoosa n’ebirungo eby’enjawulo ebiyitibwa emulsions. Era ekozesebwa ng’ekirungo ekisasika n’ekiyamba mu by’eddagala. Mu by’okwewunda, akozesebwa okukola ebizigo, ebizigo, emimwa n’ebiwunya.

Okukozesa ebiva mu muddo gw’omu nnyanja mu by’okwewunda si kipya, era waliwo ebintu ebiwerako ku katale ebiva mu muddo gw’ennyanja okujjanjaba olususu (ebizigo ebiziyiza okukaddiwa, ebizza obuggya oba ebizzaamu amaanyi). Waliwo ebirala ebikozesebwa mu by’okwewunda ebikolebwa mu microalgae-, gamba ng’okulabirira enviiri n’ebintu ebiziyiza omusana. Ebintu ebitundibwa era mulimu ekirungo kya chlorella ekiyamba okukola kolagini mu lususu n’ebitundu by’omubiri okuddamu okukola, ekiyamba okukendeeza ku kukaddiwa.

Alginates okuva mu brown algae zikola bulungi nga laxatives kubanga zinyiga amazzi amangi nga ziyita mu byenda ne ziyamba okuyita mu byenda. Mu bujjanjabi bw’amannyo, ebirungo bino nabyo bikozesebwa okukola ebikuta by’amannyo. Bandage ezifukiddwamu sodium alginate zikozesebwa okujjanjaba okwokya kubanga alginate eno eyamba mu kuwona n’okukendeeza ku bulumi. Sodium alginate era asobola okukozesebwa nga neutralizer ku byuma ebimu ebizito oba ebyuma ebikola radioactive.

Antitumor activity of seaweed Alginates ezikolebwa brown algae zirina antitumor activity nga ziziyiza okukula kw’obutoffaali bwa kookolo mu vivo. Wakame, Fucus, ne Okayama balina obusobozi obuziyiza-ebizimba, era bayinza okufuuka ebiwuka ebivuganya ku ddagala eriziyiza ebizimba mu biseera eby’omu maaso. Okugatta ku ekyo, ebiwuka ebiyitibwa brown algae, ebirimu ayodini n’omusulo, bikola nga anti-cellulite, birina omulimu ogulinga ogw’okuziyira-, era bikendeeza enjala, y’ensonga lwaki bikozesebwa ng’emmere ekendeeza ku mugejjo. Ebiwuka ebiyitibwa brown algae bikozesebwa nga eddagala eriziyiza okuzimba n’okuziyiza -nsuna nga kwotadde n’okubikozesa mu mmere ekendeeza ku buzito olw’eminnyo gyabyo egy’eby’obuggagga eby’omu ttaka n’ebintu ebitonotono.

Enkola y’okulwanyisa obuwuka obuyitibwa algae Eddagala eritta obuwuka libadde litwalibwa ng’eddagala eddene eritta obuwuka okuva lwe lyazuulibwa mu 1928 omukugu mu by’obutonde obutonotono Alexander Fleming. Kyokka, okubunye kw’eddagala eritta obuwuka kyaviirako mangu okulikozesa ennyo, era mu myaka kkumi egiyise eddagala eritta obuwuka libadde lifiiriddwa amaanyi gaabwe olw’obuwuka obuziyiza obuwuka, ekifudde okweyongera okukaluba okujjanjaba yinfekisoni za bakitiriya . Obuziyiza eddagala kizibu kya maanyi mu kujjanjaba endwadde ennaku zino, era waliwo obwetaavu obw’amangu okuzuula ebirungo ebipya ebiziyiza obuwuka okulwanyisa yinfekisoni. Okunoonyereza kulaga nti ebirungo bya Turbino, gymnospermia ne Sargassum bisobola okuziyiza okukula kwa bakitiriya era nga bikola okulwanyisa obuwuka ku Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, ne Enterococcus faecalis, era nga bisuubirwa okuba omulembe oguddako ogw’eddagala eritta obuwuka.

Antifungal Activity of Algae Ng’oggyeeko endwadde ezireetebwa obuwuka, endwadde ezireetebwa ffene bulijjo zibadde n’obuzibu mu bujjanjabi. Ekikulu ekiraga ffene ezireeta endwadde y’enkula yazo ez’enjawulo, kwe kugamba, zibeerawo nga mycelium mu butonde naye nga zikyuka ne zifuuka ffene ng’ebbugumu ly’omugenyi w’omuntu lyeyongera. Ebika by’ebiwuka ebinene (macroalgae extracts) biraze nti bikola ku kulwanyisa enkwa, era ebiwuka ebinene eby’ekika kya brown algae birina obusobozi obuziyiza obuwuka obuyitibwa Candida albicans, Penicillium, Aspergillus flavus, Aspergillus terreus, Candida glabrata ne Cryptococcus albicans. Sesquiterpenes ezaawuddwa okuva mu biwuka ebimyufu zirina obusobozi bw’okulwanyisa enkwa mu kisenge (in vitro antifungal activity) ku Cryptococcus albicans, Candida glabrata, Trichophyton rubrum ne Aspergillus fumigatus.

Antiviral Activity of Algae Algae nnyingi zirimu obungi bwa sulfated polysaccharides, nga zino ziragiddwa okuziyiza okukoppa kwa virus ezizingiddwa. Sulfated polysaccharides n’ebirungo ebirala ebimu ebiggiddwa mu biwuka ebimyufu, ebiwuka ebiddugavu n’ebiwuka ebya kitaka birina ebikolwa eby’obulabe ebyeyoleka ku SARS-CoV-2. Ebimera bya Phaeophyta birina ebikolwa ebiziyiza akawuka akaziyiza obusimu bw’omubiri mu bantu era bisobola n’okuziyiza okukoppa akawuka akazingibwa, omuli ab’omu kika kya flavivirus, rhabdoviruses, orthopoxviruses, herpesviruses, ne HIV. Polysaccharides ezirimu ekibiriiti ezifunibwa okuva mu bitundutundu by’ebiwuka ebimyufu nazo zaayoleka emirimu egimu egy’akawuka akalwanyisa-obusimu obuziyiza endwadde. Okusinziira ku kunoonyereza okumu, ebirungo ebiggiddwa mu Porphyromonas violaceum, Chlorella, Isochore ne Dunaliella birina eddagala eriziyiza akawuka ka hemorrhagic sepsis virus. Ebiggibwa mu Porphyromonas violaceum ne Chlorella bisobola okuziyiza akawuka ka African swine fever. Ebirungo ebiggiddwa mu Isochonium ne Dunaliella bisobola okukendeeza ku kukuŋŋaanyizibwa kwa -polynuclide ne neurotoxin, era biba n’ekikolwa eky’obukuumi ku busimu.

Weereza okwebuuza .

Weereza okwebuuza .